50books – jaar 2015 – vraag 26

Enkele zomers geleden stond ik nietsvermoedend de schutting in de beits te zetten toen onze buren voorbij kwamen gereden. Ze waren net terug van vakantie in een ver en zonnig toeristisch oord. Ik vroeg hoe ze het hadden gehad. Geweldig!

Mijn Inge die ook in de tuin bezig was kwam ons gezelschap houden terwijl de buurvrouw vertelde wat ze allemaal wel niet hadden gedaan daarginder in het resort wat van alle gemakken was voorzien. Voornamelijk niets, zo bleek al snel. Heerlijk!

En ik heb Vijftig tinten grijs gelezen, voegde ze eraan toe. Wat een boek. Te gek. Ken je dat? Inge knikte van niet. Ik gaf aan dat ik er wel eens iets over gehoord had. Nou, dan hebben jullie wat gemist. Zelfs hij hier, en ze wees naar de buurman die instemmend knikte, heeft ze alledrie uitgelezen. En je weet wat voor lezer hij is. Geen!

Eigenlijk wisten wij dat niet want zo goed kennen wij onze buren niet, maar ze reden alweer verder. Een zongebruinde arm wuifde nog uit het raampje naar ons en we hoorden hoe ze riep dat we het boek echt moesten lezen. Doen!

Of Doei! Dat kon ook.

Vijftig tinten grijs? Inge keek me aan. Ik haalde mijn schouders op en ging verder met beitsen. Bruin!

Diezelfde zomer had ik op het vliegveld van Birmingham gezien hoe grote groepen Engelse pubers en masse de boeken van E.L. James insloegen als vakantielectuur. In de tijd dat ik op mijn vlucht naar Amsterdam zat te wachten werd de stapel verschillende keren aangevuld. Ik kon mijn ogen niet geloven.

Omdat ik voldoende tijd had liep ik de boekwinkel binnen en begon ergens willekeurig in het eerste deel te lezen. Mocht het verhaal me ook maar een klein beetje weten te boeien (sorry) zo had ik me voorgenomen, dan zou ik alle slechte recensies ten spijt het alsnog kopen. Tenslotte ben ik helemaal niet vies van een beetje goede seks (zowel letterlijk als figuurlijk) en in mijn boekenkast zijn daar voldoende voorbeelden van te vinden.

Maar het viel tegen. Afgaande op mijn intuïtie die ik altijd de voordeel van de twijfel geef bij het nemen van een beslissing over boeken voelde ik dat het boek niets voor mij was. De passages die ik vluchtig las waren zowel qua stijl als erotische handeling niet bijster interessant of opwindend. Kitscherige soft-porno uit de categorie David Hamilton.

Ik bleef me wel afvragen wat dan toch de aantrekkingskracht was van deze trilogie. Was het puur te doen om de SM die in het boek de overhand had? Konden lezers op deze manier cultureel verantwoord hun kennis opdoen over dat met taboe omgeven onderwerp1? Net zoals in de jaren zeventig de film Deep Throat hordes kijkers naar de bioscoop had weten te lokken die normaal gesproken nooit van hun leven een seksbioscoop zouden bezoeken?

Het deed me denken aan een vriendin uit mijn studietijd die vroeg of ik samen met haar naar een sekswinkel wilde gaan. Gewoon om zoiets van binnen te zien omdat ze daar nooit van haar leven alleen naar binnen durfde terwijl ze wel buitengewoon geïnteresseerd was in alles wat met porno te maken had. Het grote verschil was dat we toen geen internet hadden.

Ik heb de boeken nooit gekocht. Toen niet en daarna niet. Ook niet gelezen. De buurvrouw is er verder niet meer op teruggekomen. Zelfs niet naar aanleiding van de film die er onvermijdelijk gekomen is. De hype was voorbij.

Niet dus. Schrijfster E.L. James heeft bedacht dat het hoognodig is om ook de versie van de heer Grey zelf op papier te zetten waarmee ze het verkoopsucces nog eens dunnetjes over kan doen. Opnieuw staan de mensen in de rij voor een boek waarvan The Guardian nu al een meesterlijke one-pager online gezet heeft die aanschaf van het origineel mijns inziens overbodig maakt.

En opnieuw begrijp ik er niets van.

Vraag 26:
Hoe valt het verkoopsucces van Vijftig tinten grijs te verklaren?

Indien seks (sex sells, nietwaar?) de ware reden is dat men massaal deze boeken aanschaft (ervan uitgaande dat ze literair gezien uiterst belabberd geschreven zijn), waarom gaat men dan niet gewoon internet op? Daar is voldoende te halen op dat gebied en je kunt dat ook nog eens anoniem en in de privé-sfeer doen. Zeker als je bedenkt dat de boeken een soort van ‘literaire’ verpakking zijn van een erotisch taboe waar je normaal gesproken niet mee geassocieerd wil worden, dan snap ik niet dat je er vervolgens wel mee te koop loopt. Is het een vorm van stoerheid? Maar naar wie? Want zowel in SM- als literatuurkringen wordt het niet hoog aangeschreven. Of is het juist een reactie op deze elitaire houding? Is SM en literatuur zoals de ware liefhebber deze ziet te elitair of te extreem? Vraagt de mainstream lezer om mainstreem seks en literatuur? En valt het allemaal wel mee met die slechte schrijfstijl? Is men in de literaire wereld niet gewoon jaloers op het succes van E.L. James?

Zoals elke week kijk ik weer uit naar jullie inzendingen en vraag ik me bij deze af of er iemand is die me weet te overtuigen om de boeken toch maar eens een kans te geven.

fiftyshadesofgrey

~ ~ ~

Klik hier voor vraag 25.

Elke week op zondag zal ik een nieuwe boekvraag posten die door iedereen vrij mag worden ingevuld. Alles is toegestaan. Een foto, een recensie, een persoonlijke herinnering, enzovoorts. De beantwoording van de vraag hoeft helemaal niet op dezelfde dag of binnen een week. Wanneer je het blog klaar hebt, post het dan en plaats een link onder de betreffende vraag, zodat iedereen het kan volgen en bij je komt kijken.

Klik hier voor alle #50books vragen in 2015.

Klik hier voor alle #50books vragen in 2014 (door Martha/DrsPee).

Klik hier voor alle #50books vragen in 2013.


  1. Volgens een artikel in het AD heeft in ieder geval een nieuwe seksuele revolutie in de slaapkamer tot gevolg gehad. 

7 reacties on "50books – jaar 2015 – vraag 26"


  1. Tja, het succes van deze boeken kan ik ook niet verklaren. Toch niet wereldwijd. In België hebben we hier een aantal jaren geleden wel het proces van de sm-rechter gehad dus misschien ligt bij ons de verklaring daarin. Dat er eindelijk eens een boek was dat ons haarfijn zou kunnen uitleggen wat dat precies allemaal inhield… maar bon.
    Ik heb ze alledrie gelezen. Meer omdat ik wou te weten komen waarom hij zo’n twisted mind had dan omwille van de seks. Nee, dan vond ik in de tijd ‘Mieke Maaike’s obscene jeugd’ van Louis Paul Boon heftiger. Al kan dat ook aan mijn leeftijd gelegen hebben.



Reageren niet meer mogelijk