50books – jaar 2015 – vraag 3

In mijn boekenkast is veel plaats gemaakt voor Geschiedenis. Zeker wanneer ik een boek pak dat ik tijdens mijn studietijd heb aangeschaft loop ik de kans dat het vol staat met strepen in de kantlijn, en dat passages zijn onderstreept of gemarkeerd in een of andere fluoriscerende kleur. In die gevallen wanneer ik er in de kantlijn wat heb bijgeschreven betreft dat meestal een verwijzing naar een andere bladzijde of boek. Het is maar zelden dat ik mijn mening over het geschrevene op die plek onder woorden bracht. Een uitroepteken dat ik het er mee eens was volstond blijkbaar. Toch geeft dat al een kleine indicatie wat ik in die tijd belangrijk vond. Of juist niet.

Op een gegeven moment ben ik dit ook bij fictie gaan doen. Zeker wanneer het de bedoeling was dat ik na lezing een samenvatting of bespreking moest schrijven. Ook dan is het interessant om later terug te kunnen lezen waar je aandacht toen naar uitging. Je ontdekt misschien wel een verschil met hoe je er nu over denkt.

Looking back over the pages we have already read and marked, or coming back to the novel months, maybe years later, we get a strong sense of our own position in relation to the writer’s position.
[A weapon for readers – Tim Parks in The New York Review of Books]

Dit artikel door Tim Parks kwam ik tegen tijdens de kerstvakantie en ik was er meteen door gefascineerd. Wat ik belangrijk vind is dat hij niet zozeer ingaat op de esthetische kwestie van het ‘beschadigen’ van boeken door er in te krassen en te kleuren (zie 50books jaar 2014 vraag 17) maar juist de nadruk legt op wat voor een groot verschil het uitmaakt in leeservaring wanneer we met de pen in de hand een boek te lijf gaan.

Het transformeert ons van passieve naar actieve lezers.

The mere fact of holding the hand poised for action changes our attitude to the text. We are no longer passive consumers of a monologue but active participants in a dialogue.
[A weapon for readers – Tim Parks in The New York Review of Books]

En zo ervaar ik het ook. Je gaat kritisch worden tijdens het leven. Vraagt jezelf af of wat je leest wel hout snijdt. Of je misschien onbewust in een bepaalde richting gestuurd wordt. Daardoor lijkt het inderdaad alsof je een gesprek aangaat met de schrijver. Ik heb mezelf al meer dan eens betrapt tijdens het lezen dat ik binnensmonds commentaar gaf tijdens het lezen. Tuurlijk. Echt niet. Wat wil je hiermee zeggen? Dat soort dingen. Het voorkomt dat je in sommige gevallen te makkelijk meegaat in wat een schrijver je wil laten ‘geloven’. Zowel voor non-fictie als fictie kan het geen kwaad om daar van bewust te zijn.

Some readers will fear that the pen-in-hand approach denies us those wonderful moments when we fall under a writer’s spell, the moments when we succumb to a style, and are happy to succumb to it, when suddenly it seems to us that this approach to the world, be it Proust’s or Woolf’s or Beckett’s or Bernhard’s, is really, at least for the moment, the only approach we are interested in, moments that are no doubt among the most exciting in our reading experience.
[A weapon for readers – Tim Parks in The New York Review of Books]

Zelf heb ik dat idee niet. Wat me bij goede schrijvers wel overkomt is dat ik er pas na meerdere bladzijdes achterkom dat ik me had laten inpakken door hun meeslepende verteltrant. Niet erg. Want dan blader ik weer terug naar mijn laatste aantekening en lees het betreffende gedeelte gewoon weer overnieuw. Nu met iets kritischer blik. Waarbij ik probeer te letten op wat het nu precies was wat me zo in de ban deed geraken.

OK. Ik denk dat het voor jullie duidelijk is waar ik vandaag naar toe wil. Hier komt de nieuwe vraag op deze druilerige zondagochtend.

vraag 3:
Ben jij een passieve of een actieve lezer?

Misschien dat je niet altijd een actieve lezer bent maar slechts in die gevallen wanneer je iets leest voor je studie. Maar voor nu ben ik vooral geïnteresseerd of je je ook actief opstelt bij het lezen van fictie ter ontspanning. Laat je je dan kritiekloos meevoeren door het verhaal of hou je toch altijd met een schuin oog in de gaten hoe een schrijver dat doet? Hoe de constructie van het verhaal in elkaar zit? Markeer je passages? Maak je aantekeningen? Of heb je zoiets dat lezen ontspanning hoort te blijven? En dat je net zoals bij het kijken naar de goochelaar die zijn kunsten vertoont, vooral moet genieten en niet proberen te ontdekken hoe het gedaan wordt?

Zoals altijd ben ik weer erg benieuwd naar jullie opvattingen.

IMG_3471

PS: Wil je meer weten over hoe Tim Parks dat lezen met de pen in de hand precies voor ogen heeft, lees dan ook zijn artikel How I read in the New York Review of Books.

~ ~ ~

Klik hier voor vraag 2.

Elke week op zondag zal ik een nieuwe boekvraag posten die door iedereen vrij mag worden ingevuld. Alles is toegestaan. Een foto, een recensie, een persoonlijke herinnering, enzovoorts. De beantwoording van de vraag hoeft helemaal niet op dezelfde dag of binnen een week. Wanneer je het blog klaar hebt, post het dan en plaats een link onder de betreffende vraag, zodat iedereen het kan volgen en bij je komt kijken.

Klik hier voor alle #50books vragen in 2015.

Klik hier voor alle #50books vragen in 2014 (door Martha/DrsPee).

Klik hier voor alle #50books vragen in 2013.

11 reacties on "50books – jaar 2015 – vraag 3"



Reageren niet meer mogelijk