Waarom je ogen tranen van uien
Wie uien snijdt, merkt al snel dat de ogen beginnen te prikken en tranen. Dit komt door stoffen die vrijkomen zodra je een ui opensnijdt. In de cellen van de ui zitten namelijk zwavelhoudende verbindingen en een speciaal enzym gescheiden van elkaar opgeslagen. Wanneer je de ui snijdt of beschadigt, komen deze stoffen bij elkaar en ontstaat een gas dat in de lucht terechtkomt.
Wat er precies in je ogen gebeurt
Het gas dat vrijkomt bij het snijden van uien komt in contact met het vocht op je ogen. Daar vormt het een zwakke zwavelzuurverbinding die je ogen irriteert. Je lichaam reageert hier direct op door extra traanvocht aan te maken om je ogen schoon te spoelen en het irriterende gas weg te spoelen. Dat is de reden dat je ogen gaan tranen, ook al ben je helemaal niet emotioneel.
Factoren die bepalen hoeveel je moet huilen
Niet elke ui zorgt voor evenveel tranen. Ook niet iedere persoon reageert even sterk. Verschillende factoren kunnen bepalen hoeveel last je krijgt tijdens het snijden. Door hier rekening mee te houden kun je het prikkende effect vaak al een stuk verminderen.
Soort ui, versheid en manier van snijden
Scherpe uien met een sterke smaak bevatten vaak meer van de stoffen die voor irritatie zorgen. Zo kunnen sommige gele uien meer tranen opwekken dan zoete of rode varianten. Ook oudere uien of uien die al beschadigd zijn, kunnen meer gas afgeven. De snijtechniek speelt ook een rol. Hoe meer je de ui kneust en verplettert, hoe meer cellen kapotgaan en hoe meer gas er vrijkomt. Een scherp mes snijdt de ui schoon door en beschadigt minder cellen dan een bot mes, waardoor er minder irriterende stoffen ontstaan.
Praktische manieren om huilen door uien te voorkomen
Helemaal voorkomen lukt niet altijd, maar je kunt de hoeveelheid gas die je ogen bereikt wel flink verminderen. Met een paar simpele aanpassingen wordt uien snijden een stuk prettiger en hoef je minder te tranen.
De ui koelen en zorgen voor ventilatie
Door de ui voor het snijden een tijdje in de koelkast te leggen, vertraag je de chemische reactie in de ui. Koude uien geven minder snel en minder gas af. Snijd je uien daarnaast zo veel mogelijk in de buurt van afzuiging of bij een open raam. Een zacht briesje of de afzuigkap helpt om het gas weg te voeren voordat het je ogen bereikt. Zet bij voorkeur de afzuigkap al aan voordat je begint met snijden.
Een scherp mes en de juiste snijtechniek gebruiken
Een scherp mes is misschien wel de belangrijkste tip. Een scherp mes glijdt gemakkelijker door de ui, waardoor je de cellen minder fijnkneust en er minder irriterende stoffen vrijkomen. Probeer bovendien vlot en doelgericht te snijden zonder onnodig in de ui te hakken. Laat het snijvlak zo veel mogelijk naar beneden gericht en buig je gezicht niet te ver over de snijplank. Hoe groter de afstand tussen je ogen en de ui, hoe minder gas direct in je ogen komt.
Ogen beschermen tijdens het snijden
Als je extreem gevoelig bent voor uien, kunnen fysieke barrières helpen. Keuken- of zwembrillen sluiten de ruimte rond je ogen af, zodat het gas niet bij het oogoppervlak kan komen. Het ziet er misschien wat grappig uit, maar het werkt verrassend goed. Let er wel op dat de bril goed aansluit rondom je ogen, anders kan het gas er alsnog langs naar binnen.
