Going round and round and round and round


Deze blogpost is deel 8 van 18 in de reeks Zen - Robert Pirsig

[p.40-46]

roundandround

Op de vraag van zijn zoon of hij in geesten gelooft, geeft de ik-persoon een stellig ‘nee’ als antwoord. Ze bezitten geen materie, hebben geen energie, en kunnen daarom alleen, volgens de wetten uit de wetenschap, bestaan in de hoofden van de mensen. Om daar dan het volgende aan toe te voegen:

Of course […] the laws of science contain no matter and have no energy either and therefore do not exist except in people’s minds.
[p.40, Zen]

De ik-persoon is van mening dat er weinig verschil is tussen mensen die in geesten geloven of zij die denken dat alles op aarde (en in het heelal) alleen verklaard kan worden met behulp van de wetenschap. Ook in het laatste geval betreft het constructies in het hoofd waar men in moet geloven willen ze betekenis krijgen.

Hij haalt het voorbeeld aan van de zwaartekracht. Bestond die al voordat Isaac Newton hem ontdekte in de zeventiende eeuw? Indien het antwoord ‘ja’ is, dan zou de vervolgvraag kunnen zijn hoelang die wet van de zwaartekracht dan wel bestaat. Wanneer begon ze? Is ze er altijd geweest?

Het probleem ontstaat wanneer men aanneemt dat zwaartekracht en de daarbij behorende wet van de zwaartekracht zelfs al bestonden voordat er sprake was van het ontstaat van het heelal. Dat zou betekenen dat ondanks alle voorwaarden vervallen zijn voor de zwaartekracht om te kunnen bestaan, we nog steeds denken dat ze er is. Alleen zou het volgens deze logica dan onmogelijk zijn dat bepaalde dingen niet kunnen bestaan, terwijl we dat toch ook altijd als een reële optie willen openhouden.

John says, ‘I guess I’d have to think about it.’
‘Well, I predict that if you think about it long enough you will find yourself going round and round and round and round until you finally reach only one possible, rational, intelligent conclusion. The law of gravity and gravitiy itself did not exist before Isaac Newton. No other conclusion makes sense.’
[p.42, Zen]

Iedere keer wanneer ik deze bladzijdes lees heb ik hetzelfde als John. Ik moet er even over nadenken. Maar helaas is het me nog nooit gelukt om op die manier (dus door logisch te redeneren) tot de enig mogelijke, rationele, intelligente conclusie te komen dat de wet van de zwaartekracht en zwaartekracht zelf niet bestonden voordat Isaac Newton dit ontdekte. Blijkbaar gaat dit mijn denkcapaciteiten te boven. Ik raak al snel verstrikt in mijn eigen gedachtenkronkels en het begint me te duizelen waardoor ik niet meer logisch verder kan denken.

Tegelijkertijd geloof ik het wel. Het waren deze bladzijdes die me bij eerste lezing een soort van Aha-Erlebnis gaven.

Hoe ik tot die overtuiging ben gekomen is me niet geheel duidelijk maar ik heb altijd al het idee gehad dat alles wat we nog niet ontdekt, gezien of beschreven hebben er gewoonweg niet is. Nooit is geweest.

Iets bestaat pas op het moment dat het geobserveerd is.

Of het een theorie is die overeind blijft wanneer ze aan gedegen onderzoek wordt onderworpen weet ik niet. Dat zal bewezen moeten worden. Tot die blijf ik er in geloven.

~ ~ ~

TOEN OP 31 OKTOBER

Het echte werk gaat beginnen – 31 oktober 2013

NaNoWriMo is begonnen. Voor mij het sein om meer te gaan schrijven. Niet aan een roman of iets dergelijks, maar over romans. Boekbesprekingen dus. In het kader van de nieuwe boekbloggersclub Een perfecte dag voor literatuur.

50 jaar – 31 oktober 2011

Er is er een jarig hoera hoera, dat kun je wel zien. Maar ik zag het toch nog verkeerd.

navigeer door deze serie<< GeestenHoe lees je een klassieker? >>

Tagged with: 

Category: Persoonlijk

3 Replies to “Going round and round and round and round“  

  • Elisabeth says:

    Die theorie, iets bestaat pas als het geobserveerd is, doet mij een beetje denken aan het idealisme van plato geloof ik.

    Interessante theorie om eens flink op Door te gaan.

    • Peter Pellenaars says:

      Elke keer weer bedenk ik me dat ik me meer in de (oude) filosofie moet verdiepen, maar het komt er nooit van. Een ding is zeker, in het boek van Pirsig komt dit onderwerp van observatie/bestaan nog een paar keer terug. Dus zal ik het er waarschijnlijk in mijn blogposts wel vaker over gaan hebben.

  • Niek says:

    Deze manier van denken triggert mijn aversie tegen de moderne wetenschap die wil doen geloven alles te kunnen kennen. Ik voel me dan ook gesteund door het idee dat iets er pas is als wij mensen het waargenomen hebben.
    Mark is groot fan van Heidegger en daardoor krijg ik van zijn manier van denken af en toe ook wat mee. Als ik daar iets van begrepen heb, heeft Heidegger zich hier juist heel erg veel mee beziggehouden. Heel boeiend maar af en toe denk ik ook, pffffffffffffff, en nu weer even met twee voeten op de grond. :-)