Authentiek

Vorige week scheelde het weinig of ik was in het ziekenhuis beland. Ik was ‘s ochtends vroeg op weg naar het nabijgelegen winkelcentrum om broodjes te halen. Te voet via de touristische route door het park, want het was tenslotte vakantie. Vandaar ook de broodjes. Na het park moet je nog een redelijk drukke weg oversteken voordat je bij de winkels bent. De voetgangers en fietsers hebben hier voorrang, maar je weet hoe het gaat: voorrang neem je niet, dat moet je krijgen.

Welnu, het was mij niet gegund. Halverwege het zebrapad werd ik geschept door een donkerrode Golf. Omdat ik net op tijd iets omhoog kon springen kwam de bumper tegen mijn onderbenen. Door de klap vloog ik tegen de voorruit (de bestuurder heb ik niet opgemerkt) en rolde vervolgens over het dak, om er aan de achterkant weer af te vallen. Voordat ik daar stil kwam te liggen had ik de tegenwoordigheid van geest om me naar de zijkant van de weg te slepen. Er kon natuurlijk altijd nog een volgende auto over mij heen rijden. Niet iedereen had vakantie en de spits was begonnen.

Toen ik mijzelf eenmaal overeind had weten te brengen en het stof van me af stond te slaan keek ik nog even naar de donkerrode Golf. Die was alweer opgetrokken en had zijn weg vervolgd. Alsof het de normaalste zaak van de wereld was. En dat was het ook, want zoals ik al zei, ‘het scheelde weinig’.

In het echt was er helemaal niets voorgevallen. De Golf had netjes staan wachten tot ik veilig aan de overkant was. Maar in mijn gedachten probeerde ik mij voor te stellen hoe het zou zijn wanneer een auto niet zou stoppen en mij onverwacht zou raken terwijl ik nietsvermoedend de straak overstak. Dat doe ik wel vaker. En niet alleen als voetganger, maar ook wanneer ik op de fiets een druk kruispunt nader of in de auto over de snelweg rijd. Wat zou er plotseling kunnen gebeuren en hoe zou dat er uit zien? Een onschuldige hobby die in de loop der jaren misschien hooguit een beetje uit de hand is gelopen.

Ik kan daarbij putten uit mijn rijkelijk aanwezige fantasie, en ook uit eigen ervaring (eenmaal wachtend met auto voor stoplicht en toen van achter aangereden, eenmaal opkijkend van dashboardkastje om cd voor mijn vriendin te pakken die aan het stuur zat en mij attent maakte op een tegenligger die plots van baan veranderde). Maar het meest maak ik bij deze invuloefening toch gebruik van alle gefilmde ongelukken in tv-series en films die ik de afgelopen decennia voorbij heb zien komen. Vooral de slow-motion opnames zijn belangrijk materiaal om uit te putten. Ik heb het idee dat mij ondertussen zo’n beetje elk voorstelbaar ongeluk al eens is overkomen. Het wordt steeds moeilijker om een nieuwe sensationele crash te verzinnen die mij nog kan opwinden.

Het lezen van de volgende passage gisteravond trof me dan ook meteen:

It seemed to me that there was nothing new to be discovered ever again. […] We were the first human beings who would never see anything for the first time. […] I can’t recall a single amazing thing I have seen firsthand that I didn’t immediately reference to a movie or TV show. […] You know the awful singsong of the blasé: Seeeen it.
I’ve literally seen it all, and the worst thing, the thing that makes me want to blow my brains out, is: The secondhand experience is always better. The image is crisper, the view is keener, the camera angle and the soundtrack manipulate my emotions in a way reality can’t anymore.
[…] We are all working from the same dog-eared script.
[p.68, Gone Girl, Gillian Flynn

En het deed me ook weer denken aan de ‘authentiek bloggen‘ discussie van eerder deze week in #blogpraat. Hoe kun je nog authentiek zijn wanneer ‘alles’ al eens eerder gedaan is? Bedacht is. Beschreven is. Verbeeld is. Zelfs wanneer je authentiek probeert over te komen is daar al een script voor.

Zie de volgende scène uit ‘The Adjustment Bureau’, waarin Matt Damon een politicus speelt die tijdens een speech plotseling zijn imago van ‘authentiek’ te grabbel gooit door de machinaties achter de schermen te onthullen. Niets is wat het lijkt, over alles is nagedacht. Van de kleur van zijn das, tot de glans van zijn schoenen.

Bekijk de clip op youtube door op de afbeelding te klikken

Ik heb nu al verscheidene keer zitten kijken naar deze clip en daarna weer de passage uit ‘Gone Girl’ zitten lezen. En het rijmt niet. Doordat de politicus het geheim van zijn authenticiteit prijsgeeft, lijkt het alsof de aangehaalde zin ‘We are all working from the same dog-eared script’ uit ‘Gone Girl’ bevestigd wordt. Maar voor mijn gevoel krijgt de speech tegelijkertijd daardoor juist weer meer authentieke lading.

Of komt dit omdat het een nieuw trucje is? In een hoger meta-niveau waar ik nog niet aan toe ben om te begrijpen? En is dat het enige echte geheim van authenticiteit? Het vermogen om iets te doen op zo’n manier dat het lijkt alsof het uniek is? Alleen weggelegd voor de echte illusionisten die in staat zijn om dezelfde oeroude truc van het doorgezaagde meisje, keer op keer te brengen als iets compleets nieuws. Komt dat zien! Nooit eerder vertoond!

Het laat me niet los. Dat authentiek zijn.