50books – jaar 2015 – vraag 45

In de tijd dat ik nog thuis woonde bij mijn ouders en jongere broertje vroeg mijn vader steevast of ik ook een boek voor hem wilde meenemen wanneer ik naar de bibliotheek ging. Dat was vaak makkelijker dan voor mezelf een geschikt boek zien te vinden. Ik moest op de volgende zaken letten:

  • een eenzame onbegrepen held;
  • portie geweld;
  • portie seks;
  • geen flauwekul zoals geesten, aliens en bovennatuurlijke zaken.

Mijn vader hield van duidelijkheid. Kwam het boek na een paar bladzijdes lezen niet overeen met de hierboven gestelde criteria, dan werd het rigoreus aan de kant geschoven. Te veel humor? Dan kon hij net zo goed André van Duin gaan kijken op tv. Politieke verwikkelingen? Daarvoor had hij al een abonnement op de krant. Zo leerde ik via ‘trial and error’ zijn smaak steeds beter te doorzien en de juiste boeken erbij te vinden. Had ik de juiste keuze gemaakt en viel het boek binnen zijn eigen gedefinieerde genre, dan glom ik van trots.

The people who actually buy books, in thumpingly large numbers, are genre readers. And they buy them because they love them.
[Literature vs genre is a battle where both sides lose, Damien Walter in The Guardian]

Wanneer men mij zou vragen wat het verschil is tussen boeken die binnen een bepaald genre vallen (zoals o.a. horror, misdaad, sf) vergeleken met de meer traditionele literatuur, dan ben ik geneigd te antwoorden dat het met een verwachtingspatroon te maken heeft. Bij een genreboek gaat men er als lezer vanuit dat het verhaal voldoet aan de conventies van het genre. Natuurlijk worden er continu nieuwe wegen ingeslagen en de grenzen van het genre opgezocht. Maar toch. De lezers verwachten dat het boek uiteindelijk past binnen een bepaald stramien dat zich als zodanig heeft geëvolueerd.

In het artikel Literature vs genre is a battle where both sides lose, waar ik hierboven al een citaat heb geplaatst, gaat Damien Walter in op dit vermeende onderscheid tussen ‘genre-lectuur’ en ‘echte literatuur:

Literary authors are the luxury brands of the writing world, the Mercedes, the Harrods and the Luis Vuitton of high culture. Genre writers are mid-range consumer brands, with an equivalent status to Skoda, Argos and Primark.
[Literature vs genre, Damien Walter]

Volgens Damien Walter is het een achterhaalde scheidslijn die zeker wanneer je naar de hedendaagse verkoopcijfers kijkt nog maar weinig toevoegt. ‘Genre sells’ en literatuur blijft daar ver bij achter, wat veel auteurs uit de literaire wereld ertoe verleidt om op z’n tijd een roman te schrijven die dicht tegen een genre aan schurkt of zelfs schaamteloos meeprofiteren van het succes zonder daar voor uit te willen komen. Een positieve (volgens Walter) uitzondering op de regel is David Mitchell die met Slade House een boek heeft geschreven in de beste tradities van het ‘Haunted House’ genre:

In Mitchell’s words, “the novel’s the boss”, and arguments about marketing categories are not the writer’s concern. If the vast sea of authors competing for attention today want any chance of being as good as David Mitchell, they’d do well to follow his example and learn from both literary and genre fiction. They’re two halves of the same craft, and if the art of fiction is to remain healthy, we should stop narrowing its range with snobbery.
[Literature vs genre, Damien Walter]

Tja, dacht ik. Daar zit wat in. Maar ik was niet echt overtuigd. Zou door de toenadering van deze ‘two halves of the same craft’ de literaire kwaliteit niet in het geding komen? Toegegeven, dat is precies de ‘snobbery’ waar Walter op wijst. Maar toch.

Niet veel later las ik een interview met Umberto Eco. Ook in The Guardian. Hij vertelt daar onder andere het volgende met betrekking tot zijn opvatting over het schrijverschap:

“I don’t know what the reader expects. I think that Barbara Cartland writes what the readers expect,” he said […] I think an author should write what the reader does not expect. The problem is not to ask what they need, but to change them … to produce the kind of reader you want for each story.”
[Umberto Eco: ‘Real literature is about losers’, Marcus Browne in The Guardian]

Dat lijkt me een welkome aanvulling. Indien het nodig is dat de literatuur leert van het succes dat de genreboeken hebben, laat dit dan alsjeblieft niet ten koste gaan van het verrassingseffect. Er is al zoveel van hetzelfde.

Vraag 45:
Wat denk jij, wordt het tijd dat de grens tussen literatuur en genre-lectuur eindelijk eens geslecht wordt? Of zijn het twee onverenigbare werelden die op z’n best af en toe leentjebuur bij elkaar kunnen spelen?

Ik kijk uit naar jullie invulling van deze nieuwe vraag.

50books201545

~ ~ ~

Klik hier voor vraag 44.

Elke week op zondag zal ik een nieuwe boekvraag posten die door iedereen vrij mag worden ingevuld. Alles is toegestaan. Een foto, een recensie, een persoonlijke herinnering, enzovoorts. De beantwoording van de vraag hoeft helemaal niet op dezelfde dag of binnen een week. Wanneer je het blog klaar hebt, post het dan en plaats een link onder de betreffende vraag, zodat iedereen het kan volgen en bij je komt kijken.

Klik hier voor alle #50books vragen in 2015.

Klik hier voor alle #50books vragen in 2014 (door Martha/DrsPee).

Klik hier voor alle #50books vragen in 2013.

Comments are closed.