50books – Vraag 38

Vroe­ger, in de tijd dat men elkaar nog ver­ha­len ver­tel­de bij het kamp­vuur, was het onver­mij­de­lijk dat deze ver­ha­len con­ti­nu aan ver­an­de­ring onder­he­vig waren. Het kon dezelf­de ver­tel­ler zijn die er iede­re keer weer een ande­re invul­ling aan gaf gezien zijn stem­ming van de dag of de reac­ties van zijn toe­hoor­ders. Of het ver­haal werd (gedeel­te­lijk) opge­pikt door iemand anders die er een iet­wat ande­re wen­ding aan kon geven. Op deze manier ont­ston­den er vele ver­schil­len­de ver­sies die uit­waai­er­den over gro­te gebie­den. Van­we­ge het ont­bre­ken van een oer­ver­sie in een of ande­re tast­ba­re vorm was het natuur­lijk onmo­ge­lijk om te her­lei­den welk gedeel­te oor­spron­ke­lijk was en wat er alle­maal later bij ver­zon­nen was. Het deed ook niet ter zake. De bedoe­ling was om te ver­ma­ken of om bepaal­de tra­di­ties en gebeur­te­nis­sen niet ver­lo­ren te laten gaan.

Met de boek­druk­kunst is dit 'vloei­ba­re aspect' voor een gedeel­te ver­lo­ren gegaan. Een gedrukt ver­haal is een soort van begin- maar tevens ook eind­punt gewor­den. Het is gestold geraakt in de tijd. Alle ver­sies die er ooit waren kwa­men samen in dat ene gedruk­te exem­plaar. Dan pas kon het ver­haal ver­teld wor­den. In die ene vast­lig­gen­de vorm. Alle vol­gen­de ver­sies zou­den even­tu­eel resul­te­ren in een nieu­we gewij­zig­de druk, wel­ke de vori­ge druk min of meer zou ont­ken­nen. Als een excuus van de schrij­ver. 'Sor­ry, lezers. Ver­geet die eer­de­re druk. Daar zaten fou­ten in. Neem deze nieu­we druk. En geniet.'

Kort­om, er kan maar één ver­sie van het gedruk­te ver­haal bestaan. Nu is mijn vraag of dit zou kun­nen ver­an­de­ren wan­neer auteurs hun ver­ha­len steeds meer onli­ne zou­den gaan publi­ce­ren. Ik heb op ver­schil­len­de web­si­tes gezien hoe op basis van feed­back en laat ik het maar voort­schrij­dend inzicht noe­men, een ver­haal regel­ma­tig aan­ge­past wordt. Meest­al is dit nog tij­dens de ont­staans­ge­schie­de­nis van een nieuw ver­haal, waar de auteur nog zoe­ken­de is naar een defi­ni­tie­ve vorm voor zijn ver­haal. Soms is het ver­ge­lijk­baar met de film­we­reld en wordt er een proef­ver­sie onli­ne gezet waar een gese­lec­teer­de groep lezers op kan rea­ge­ren. De reac­ties zijn dan bepa­lend voor de defi­ni­tie­ve ver­sie die dan uit­ge­bracht wordt voor het gro­te publiek.

Ik stel me voor dat we nog een stap­je ver­der zou­den kun­nen gaan. Waar­om niet een ver­haal onli­ne pos­ten met de inten­tie dat ieder­een er mee aan de haal kan gaan? Zon­der copy­right en als open sour­ce, ver­ge­lijk­baar met een wiki-pagi­na. Dat het zich over het wereld­wij­de web ver­spreidt door­dat ieder­een het mag ver­ta­len en ver­der in- of aan­vul­len. Waar­bij het mooi zou zijn wan­neer al die nieu­we ver­sies altijd her­leid­baar blij­ven naar die ene oer­ver­sie. Zodat we mis­schien weer iets van die tra­di­ti­o­ne­le ver­tel­kunst terug­krij­gen. Of wat meer inzicht krij­gen in hoe dat pro­ces zich vroe­ger afspeel­de.

Vraag 38:
Kun­nen we met onli­ne publi­ce­ren iets van de oude ver­tel­kunst terug­krij­gen die ver­lo­ren is gegaan met de boek­druk­kunst?

~ ~ ~

Klik hier voor vraag 37.

~ ~ ~

Het #50books ini­ti­a­tief is bij mij ont­staan naar aan­lei­ding van de 30song­schal­len­ges maar gaat anders inge­vuld wor­den. Elke week op zon­dag zal ik een nieu­we boek­vraag pos­ten die door ieder­een vrij mag wor­den inge­vuld. Alles is toe­ge­staan. Een foto, een recen­sie, een per­soon­lij­ke her­in­ne­ring, enzo­voorts. De beant­woor­ding van de vraag hoeft hele­maal niet op dezelf­de dag of bin­nen een week. Wan­neer je het blog klaar hebt, post het dan en plaats een link onder de betref­fen­de vraag, zodat ieder­een het kan vol­gen en bij je komt kij­ken.

Heb je zelf geen blogsite, dan kun je je blog naar mij stu­ren, en dan plaats ik het als gast­blog.

Dit jaar zal ik in totaal 50 vra­gen pos­ten, van­daar #50books.

Zelf doe ik natuur­lijk ook mee, en zal mijn eigen bij­dra­ge als apar­te blogs pos­ten en ook hier­on­der lin­ken.
Voel je vrij om idee­ën voor vra­gen naar me toe te stu­ren zodat ik er vol­doen­de op voor­raad heb om dit jaar door te komen. En wie weet is er zoveel enthou­si­as­me dat we vol­gend jaar gewoon door kun­nen gaan.

Wan­neer iemand een mooi logo kan ont­wer­pen dan zou dat ook heel erg gewaar­deerd wor­den. 

Je kunt me berei­ken via email peterpellenaars@me.com of op twit­ter @petepel.

Veel lees en schrijf­ple­zier.

~ ~ ~

TOEN OP 29 SEPTEMBER

Een pri­ma foon – 29 sep­tem­ber 2010

Een nieu­we werk­te­le­foon in gebruik nemen is toch altijd weer een ingrij­pen­de gebeur­te­nis, zeker met voor­gaan­de tele­foon­pe­ri­ke­len in het ach­ter­hoofd.

0

Comments are closed.

trefwoorden

"Een lezer heeft het goed, hij kan zijn schrij­vers zelf uit­zoe­ken."
– Kurt Tuchols­ky

archief